Słownik fortyfikacyjny czeski

     Witam Was.

      W niniejszym wpisie, chciałbym Wam zaprezentować Słownik Czeskich Napisów Eksploracyjnych jakie spotykamy podczas wycieczek po fortyfikacjach u południowych sąsiadów. Do których możemy zaliczyć m.in.: Grupę warowną Stachelberg oraz Grupę warowną Hanicka. Oba zdjęcia zostały zrobione podczas moich wycieczek. Szerzej o obu grupach warownych będzie w osobnych sprawozdaniach z wypraw.

Fot. 1.: Grupa warowna Stachelberg w Czechach.

Fot. 2.: Grupa warowna Hanicka w Czechach.

      Doskonale rozumiem, że nie wiele z Was zna język czeski i mają problem ze zrozumieniem co poszczególne napisy oznaczają. Tak jak w przypadku napisów w języku niemieckim tak również w języku czeskim, napisy pojawiające się w fortyfikacjach pomagały w poruszaniu się żołnierzom wewnątrz umocnień.

     Aby móc korzystać w pełni ze słownika przygotowałem dla Was krótką instrukcję w formie przykładu jak poruszać się po nim.

Przykład:

Dwa napisy w języku czeskim wraz z tłumaczeniem na język polski.

Nouzowý výlez (H) - Wyjście awaryjne (zapasowe)

Střílna lehkého kulometu (Lk) - Strzelnica lekkiego karabinu maszynowego

Nádrže na vodu (N/Na) - Zbiornik na wodę

Pierwsza cześć napisu wraz z oznaczeniem literowym jest w języku czeskim. Oznaczenia literowe pojedyncze w nawiasach (H) lub (Lk) oznaczają skróty literowe jakie występują na mapach
czy planach na których często zamiast napisów pojawiają się skróty literowe odnoszące się do danego pomieszczenia. Oznaczenia literowe podwójne w nawiasie (N/Na) oznacza to samo co pojedyncze oznaczenia tylko z tym wyjątkiem że na mapach lub planach np. pomieszczenie oznaczające "Zbiornik na wodę" może mieć oznaczenie (N) lub (Na) w zależności jak zostało dane pomieszczenie opisane na mapie czy planie.

      Dla przykładu dołączam Wam dwa plany fortyfikacji czeskich z oznaczeniem literowym poszczególnych pomieszczeń:

Plan 1.: Schemat rozmieszczenie pomieszczeń w obiekcie K-S 5 "U potoka"

 Plan pochodzi z przewodnika pt."STACHELBERG Pevnost, kter" str. 27 autorów: Miroslav Kejzlar, Pavel Holzknecht

Plan 2.: Schemat rozmieszczenie pomieszczeń w obiekcie K-S 5 "U potoka"

 Plan pochodzi z przewodnika pt."Najnowsze fortyfikacje Czech" str. 9 autora: Jarosława Chorzepy

    Mam nadzieje, że słownik który przygotowałem, będzie pomocny przy zwiedzaniu czeskich fortyfikacji które są znane jako "Czeska Lina Maginota".

      Życzę Wam przyjemnej lektury i do następnego razu......... ale przy okazji Słownik dedykuję swojemu koledze o imieniu na litere "A" który wraz ze swoją żoną i synem lubi jeździć do nieistniejącej już Czechosłowacji😀.

                               Słownik napisów eksploracyjnych w fortyfikacjach czeskich.

A

Agregát - Agregat

D

Dělostřelecký pozorovaci zwon (Zp) - Kopuła (dzwon) obserwacji artylerii

Dolní - Dolna

Dolní  patro- Dolna kondygnacja/część/podłoga

Dřezy (d)- Umywalki

F

Filtrovna (F) - Filtrownia (Pomieszczenie filtracyjne)

G

Granátový skluz (s) - Zrzutnia granatów

H

Hlavni zbraň pro bačni palby - Główna broń do ostrzału bocznego

Hloubka - Głębokość

Horní - Górna

Horní patro - Górna kondygnacja/część/podłoga

Houfnic - Haubica

K

Kopule pro kulometné dvojče (K2k/M/)- Kopuła dla zdwojonego (podwójnego) karabinu maszynowego

Koupelna (K)- Łazienki

L

Lehký - Lekki

Lehký kulomet (Lk) - Lekki karabin maszynowy

M

Místnost velitele objektu (SV) - Pomieszczenie (pokój) dowódcy obiektu

Mřižové dveře - Drzwi kratowe

N

Nádrže na vodu (N/Na) - Zbiornik na wodę

Nákladni výtah (Vý) - Winda towarowa

Nářadi (Y) - Magazyn (Skład) narzędzi

Nasávání vzduchotechniky - Wloty powietrza

Naváděni paleb tvrzového dělostrělectva - Kierowanie (Naprowadzanie) ostrzałem artylerii fortu

Nouzowý výlez (H) - Wyjście awaryjne (zapasowe)

O

Ochrana - Ochrona

Ochrana blizkého okoli - Ochrona bliskich okolic

Ochrana střílen - Ochrona (Obrona) strzelnicy

Ochranný příkop (O) - Rów diamentowy /głębokość 3m/

P

Palba do předpoli - Strzelająca na przedpole

Pancéřova kopule pro dvojče těžkým kulometem (K2k/M/) - Pancerna kopuła (dzwon) dla zdwojonego (podwójnego) ciężkiego karabinu maszynowego

Pancéřové dveře - Pancerne drzwi.

Pancéřové zvony pro lehký kulomet (ZlK) Pancerna kopuła (dzwon) dla lekkiego karabinu maszynowego

Patro - Kondygnacja/część/podłoga

Periskop (p) - Peryskop

Pomocná zbraň, obrana okoli objektu - Pomocna (Pomocnicza) broń obrony okolic obiektu

Pozemní telegraf (Pt/Tz) - Telegraf ziemny

Pozorovaci zvon (Zp/Zn) - Kopuła (Dzwon) obserwacyjna

Pozorováni - Obserwacja

Pro dvojče těžkým kulometem(2k/M/) - Zdwojony (podwójny) ciężki karabinu maszynowego

Protiplynová předsíň (SAS) - Śluza przeciwgazowa

Protitankový kanon (d4/L1)- Działo (Armata) przeciwpancerne

Protitankový kanon spřaženého s těžkým kulometem (d4-k/d4-tk) - Działo (Armata) przeciwpancerne sprzężone z ciężkim karabinem maszynowym

R

Radiostanice - Radiostacja (Radiostacje)

Ručni kulomet (Rk/N) - Ręczny karabin maszynowy

S

Sklad - Magazyn (Skład)

Sklad kulometně munice (Mk/SMk) -  Magazyn (Skład) amunicji do karabinów maszynowych

Sklad munice pro kanón (Md4) - Magazyn (Skład) amunicji do armaty przeciwpancernej

Sklad ručnich granátů (Gr/gr) - Magazyn (Skład) granatów ręcznych

Sklad paliva a maziva (Pm) - Magazyn (Skład) paliwa i smarów

Skladiště proviantu (P) - Magazyn (Skład) prowiantu

Střelecká místnost (S) - Izba bojowa

Střílna - Strzelnica

Střílna lehkého kulometu (Lk) - Strzelnica lekkiego karabinu maszynowego

Střílna protitankového kanóu spřaženého s těžkým kulometem (d4-k/d4-tk) - Strzelnica działa (armaty) przeciwpancernego ze sprzężonym ciężkim karabinem maszynowym

Střílna na obranu vstupu (r) - Strzelnica (Stanowisko) obrony wejścia

T

Telefon (T) - Telefon

Těžký - Ciężki

Těžký kulomet (Tk) - Ciężki karabin maszynowy

Toalety WC - Toalety

U

Ubikace (U) - Kwatera (Pokój)

Ubikace důstojníků (Ud) - Kwatery oficerów

Ubikace mužstva (Um) - Kwatery drużyn(żołnierskie)

Ubikace poddůstojníků (Up) - Kwatery podoficerów

Ubikace pozorvatelů (Udd) - Kwatery obserwatorów

Umývárny - Umywalnie

V

Vodní čerpadlo (C) - Pompa wodna

Výduchy vzduchotechniky - Wyloty powietrza

Z

Zvon - Kopuła (Dzwon)

Zvon s lehkým kulometem (ZlK) - Kopuła (Dzwon) z lekkim karabinem maszynowym

Ž

Žebřik (Ž) - Drabina

Wszelkie materiały, informacje, słowniki, zdjęcia, pliki, rysunki, mapy które dostępne są
na moim blogu https://hi-storyzone.blogspot.com/ nie mogą być wykorzystywane w całości lub w częściach bez pisemnej zgody właściciela bloga.

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Słownik fortyfikacyjny niemiecki

Witam Was serdecznie.

W niniejszym wpisie, chciałbym Wam zaprezentować Słownik niemieckich napisów eksploracyjnych spotykanych w fortyfikacjach, które odwiedzamy podczas naszych wypraw. Wiem, że niektórzy z Was nie znają języka niemieckiego i czasami mają problem z tym co poszczególne napisy oznaczają. Napisy pojawiają się w postaci krótkich haseł np. "Ausgang" - "Wyjście" ale są też występujące całymi zdaniami np. "Kein Licht bei offener Scharte" - "Nie palić światła przy otwartej strzelnicy". Napisy te zawsze występowały w fortyfikacjach i pomagały a nawet poprawiały poruszanie się żołnierzy wewnątrz umocnień. Na ścianach znajdowały się napisy oznaczające do jakiego pomieszczenia się wchodziło lub którędy można było się kierować do wyjścia ewakuacyjnego w wypadku zagrożenia. Napisami oznaczano również położenie: telefonów fortecznych, rur głosowych, strzelnic czy także nisz na lampy naftowe bądź karbidowe. W dużych obiektach fortyfikacyjnych np. w Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym - Pętla Boryszyńska w których znajdowała się kolejka podziemna napisy te określały również nazwy dworców kolejowych np "Bannhof Nord" - Dworzec Północny. Napisy te występowały już w bloku wejściowym które informowały o: numerze obiektu, roku budowy czy nazwie firmy która wykonała dany obiekt.

Mam nadzieję, że słownik który dla Was przygotowałem będzie pomocny i dużym ułatwieniem w czasie poruszania się po niemieckich fortyfikacjach.

Trzymajcie się. Życzę Wam miłej lektury i może nauki.
Do następnego razu.😃                           

Słownik napisów eksploracyjnych w fortyfikacjach niemieckich.

A
Abort - Toaleta, Klozet, Ubikacja
Abwasserleitung - Rury prowadzące zużyte powietrze
Abwassergrube - Zbiornik szamba
Achtung - Uwaga
Achtung feind Hort mit - Bądź ostrożny, wróg może nasłuchiwać
Abstellraum - Magazyn podręczny/Składzik
Alarmwecker - Alarm/Dzwonek alarmowy
Ansaugleitung - Rury ssące powietrze
Art. H. Beob (Artillerie Hauptbeobachter) - Główny obserwator artylerii
Aufgang - Wejście
Ausgang - Wyjście

B
Bannhof - Dworzec kolejowy
Baujahr - Rok budowy
Bel. N. (Beleuchtungsnische) - nisza na lampę karbidową lub naftową
Beleuchtung - Oświetlenie
Beleuchtungsnische - Nisza na oświetlenie (lampy)
Belüftung - Napowietrznik, Napowietrzanie, Komin wentylacyjny
Belüftung nicht zustellen - Nie zastawiać napowietrznika
Belüftungsrohr - Rura do napowietrznika
Beobachter - Obserwator
Beobachtungsraum - Pomieszczenie obserwacyjne
Bei Betrieb Ventil offnen Ausser Betrieb schliessen - Podczas pracy zawór otworzyć, gdy nieczynne zamknąć
Bereitschaftsraum - Izba pogotowia
Brennstoffleintung - Rury prowadzące paliwo
Brenstoffvorratsraum - Magazyn paliwa/Zbiornik paliwa

D
Dorraum - Pomieszczenie wejścia
Dreischarten Turm (3 Scharten Turm) - kopuła trójstrzelnicowa

E
Eingangsverteidigung - Obrona wejścia
Entgiftungsnische - Miejsce do odkażania
Entlüftung - Wywietrznik
Entlüftung nicht zustellen - Nie zastawiać wywietrznika
Entlüftungsrohr - Rura wywietrznika

F
Fallgrube - Dół pułapka/Zapadnia
Fallgrubenabdeckung - Drzwi opuszczane nad dołem pułapką/ Dół pułapka
Fernsprechraum - Pomieszczenie łączności
Festung - Twierdza
Festungsfernsprecher - Telefon forteczny
Festungshaupter - Zegar forteczny (elektryczny wskazywał godziny, minuty, sekundy)
Festungsnebenuhr - Zegar forteczny (elektryczny wskazywał tylko godziny i minuty)
Filterraum - Filtrownia/Pomieszczenie z filtrami
Frischeluftverteilenleitung - Rury prowadzące świeże powietrze
Führe - Dowódca
Führeraum - Pomieszczenie/Izba dowódcy
Für Gas verseuchte Kleider - Dla odzieży zanieczyszczonej gazem.
FN (Festungsnahkampfgerat) - Forteczny miotacz ognia

G
Gebrauchtetung - Rury odprowadzające zużyte powietrze
Gasschleuse - Śluza gazowa
Gerateraum - Pomieszczenie urządzeń elektrycznych
Geschtzstand - Stanowisko ogniowe
Gewehrscharte - Otwór strzelniczy/Strzelnica karabinowa
Gewehrständer - Stojak na karabiny
Gewertscharte nich verhangen - Otwór strzelnicy jest nie zamknięty

H
Hauptflur - Korytarz
Hauptgasschleuse - Główna śluza gazowa
Heizung - Ogrzewanie/Kaloryfer/Grzejnik
HES (Heeres-Eintheits-Schutzlüfter) - Filtrowentylator
Hölschanlage - Urządzenie Hölscha umieszczone w podłodze do odstojnika ścieków, na klapie podłogowej napis Hölschanlage 

K
Kabel - Kabel
Kabelleitung - Linia/ Łącze kablowe
Kabelrohr - Rura do kabli
Kampfraum - Pomieszczenie/Izba bojowa
Kartoffelschale - Skład ziemniaków
Kein Licht bei offener Scharte - Nie palić światła przy otwartej strzelnicy
Kläranlage - Oczyszczalnia/Odstojnik Ścieków
Kleinstglocke - Mała kopuła obserwacyjna
Küche - Kuchnia
Kühlraum - Pomieszczenie chłodni
Kuppel - Kopuła

L
Lebensmittelschrank - Szafka/Wnęka na (rezerwowe) racje żywnościowe
Lebensmittelvorratsraum - Spiżania
Leitstand - Stanowisko kierowania ogniem
Leiste - Listwa (oznaczenie drewnianych listw na ścianach)
Licht - Światło (oznaczenie niszy na umieszczenie lamy karbidowej lub naftowej)
Licht machen nur bei geschlossener Scharte - Zapalaj światło przy zamkniętej strzelnicy
Licht aus bei offener Scharte - Zgaś światło przy otwartej strzelnicy
Licht Nische - Nisza na lampę naftową karbidową
Lüfter - Wentylator
Lufterraum - Pomieszczenie/Izba wentylatorów
Luftung - Wentylacja

M
Magazin - Magazyn
Mannsch. Raum ( Mannschaftraum) - Pomieszczenie/Izba żołnierska/Izba załogi
M. G. (Maschinengewehr) - Karabin maszynowy
M. G. Nische - Nisza/Szafa na karabin maszynowy
Maschinenraum - Maszynownia
Munitionsnische - Nisza/Szafka na amunicję
Munitionsraum - Pomieszczenie na amunicję 

N
Nachrichtenraum - Pomieszczenie/Izba łączności
Nachrichtenleitung - Kabel wysokiego napięcia
Nicht rauchen - Nie palić
Notausgang - Wyjście ewakuacyjne/Wyjście zapasowe

O
Ofenrohr - Rura piecyka/ piecyka, komin
Offizierraum
Offz. Raum/Offizierraum/Offiziers Raum/ - Pomieszczenie/Pokój Oficera/Oficerów

P
Pz W. (Panzerwerk) - Dzieło forteczne (Duży obiekt fortyfikacyjny/schron)
Planeraum - Pokój map
Pumpenraum - Pompownia/Przepompownia 

R
Rauchentwiklung am Tage vermeiden - Unikać wzniecenia dymu z dnia/ Unikać dymienia za dnia
Rauchen Verboten - Palenie wzbronione
Rauchrohr - Rura dymna, Komin
Raum - Pokój
Raum für besondere Zwecke - Pomieszczenie pokój na zwłoki
Rege
Rohrleitung - Rury/Rura wentylacyjne
Ruhe/Raum/Ruheraim - Pomieszczenie/Izba żołnierska

S
Sanitatsraum - Pomieszczenie/pokój/izba opatrunkowa
Scharte - Strzelnica
Schrank für Kleider - Szafa na ubranie
Schrank für gas verseuchte kleider - Szafa na skażone ubrania (Wnęka na..)
Sechsscharten Turm (6 Scharten Turm) - Kopuła sześciostrzelnicowa
Spind - Drewniana szafa
Sprachrohr - Rura Głosowa
Sprengkammer - Komora na ładunki wybuchowe
Sprengnische - Nisza na ładunki wybuchowe
Starkstromkabel - Kable łączności
Stufe - Stopień (w budownictwie oznacza schodek podwyższenie)

T
Treppenhaus - Schody

U
Unteroffizierum - Pokój podoficerów
Um - Przez 

V
Verbandkasten - Apteczka polowa
Verbandraum - Punkt opatrunkowy
Verbindungsschaft - Szyb komunikacyjny
Vorratsraum - Spiżarnia/Magazyn żywności

W
Wache - Wartownia
Waschraum - Umywalnia/Węzeł sanitarny
Wasser - Woda
Wasserbehälter - Zbiornik na wodę
Wasser Vorrats Raum - Pomieszczenie na zapas wody
Wasserleitung - Rury prowadzące świeżą wodę
Wasservorrat - Zbiornik wodny 

Z
Zum - Do       

Poniżej przykłady napisów eksploracyjnych pojawiające się w fortyfikacjach niemieckich.
 

Fot. 1. Bei Betrieb Ventil offnen Ausser Betrieb schliessen - Podczas pracy zawór otworzyć, gdy nieczynne zamknąć




Fot. 2.


Fot. 3.
Na fotografiach 2 i 3 w czerwonych ramkach na zdjęciu napis Licht Nische - Nisza na lampę
 
Fot. 4.  Bannhof Nord - Dworzec Północny (w tym przypadku napis "Dworzec Północy" znajduję się na ścianie podziemnej stacji kolejki w tzw. "Pętli Boryszyńskiej" w województwie lubuskim. Szerzej o Pętli w sprawozdaniu z wyprawy.

Wszelkie materiały, informacje, słowniki, zdjęcia, pliki, rysunki, mapy które dostępne są
na moim blogu https://hi-storyzone.blogspot.com/ nie mogą być wykorzystywane w całości lub w częściach bez pisemnej zgody właściciela bloga.

Wszelkie prawa zastrzeżone.