Słownik fortyfikacyjny czeski

     Witam Was.

      W niniejszym wpisie, chciałbym Wam zaprezentować Słownik Czeskich Napisów Eksploracyjnych jakie spotykamy podczas wycieczek po fortyfikacjach u południowych sąsiadów. Do których możemy zaliczyć m.in.: Grupę warowną Stachelberg oraz Grupę warowną Hanicka. Oba zdjęcia zostały zrobione podczas moich wycieczek. Szerzej o obu grupach warownych będzie w osobnych sprawozdaniach z wypraw.

Fot. 1.: Grupa warowna Stachelberg w Czechach.

Fot. 2.: Grupa warowna Hanicka w Czechach.

      Doskonale rozumiem, że nie wiele z Was zna język czeski i mają problem ze zrozumieniem co poszczególne napisy oznaczają. Tak jak w przypadku napisów w języku niemieckim tak również w języku czeskim, napisy pojawiające się w fortyfikacjach pomagały w poruszaniu się żołnierzom wewnątrz umocnień.

     Aby móc korzystać w pełni ze słownika przygotowałem dla Was krótką instrukcję w formie przykładu jak poruszać się po nim.

Przykład:

Dwa napisy w języku czeskim wraz z tłumaczeniem na język polski.

Nouzowý výlez (H) - Wyjście awaryjne (zapasowe)

Střílna lehkého kulometu (Lk) - Strzelnica lekkiego karabinu maszynowego

Nádrže na vodu (N/Na) - Zbiornik na wodę

Pierwsza cześć napisu wraz z oznaczeniem literowym jest w języku czeskim. Oznaczenia literowe pojedyncze w nawiasach (H) lub (Lk) oznaczają skróty literowe jakie występują na mapach
czy planach na których często zamiast napisów pojawiają się skróty literowe odnoszące się do danego pomieszczenia. Oznaczenia literowe podwójne w nawiasie (N/Na) oznacza to samo co pojedyncze oznaczenia tylko z tym wyjątkiem że na mapach lub planach np. pomieszczenie oznaczające "Zbiornik na wodę" może mieć oznaczenie (N) lub (Na) w zależności jak zostało dane pomieszczenie opisane na mapie czy planie.

      Dla przykładu dołączam Wam dwa plany fortyfikacji czeskich z oznaczeniem literowym poszczególnych pomieszczeń:

Plan 1.: Schemat rozmieszczenie pomieszczeń w obiekcie K-S 5 "U potoka"

 Plan pochodzi z przewodnika pt."STACHELBERG Pevnost, kter" str. 27 autorów: Miroslav Kejzlar, Pavel Holzknecht

Plan 2.: Schemat rozmieszczenie pomieszczeń w obiekcie K-S 5 "U potoka"

 Plan pochodzi z przewodnika pt."Najnowsze fortyfikacje Czech" str. 9 autora: Jarosława Chorzepy

    Mam nadzieje, że słownik który przygotowałem, będzie pomocny przy zwiedzaniu czeskich fortyfikacji które są znane jako "Czeska Lina Maginota".

      Życzę Wam przyjemnej lektury i do następnego razu......... ale przy okazji Słownik dedykuję swojemu koledze o imieniu na litere "A" który wraz ze swoją żoną i synem lubi jeździć do nieistniejącej już Czechosłowacji😀.

                               Słownik napisów eksploracyjnych w fortyfikacjach czeskich.

A

Agregát - Agregat

D

Dělostřelecký pozorovaci zwon (Zp) - Kopuła (dzwon) obserwacji artylerii

Dolní - Dolna

Dolní  patro- Dolna kondygnacja/część/podłoga

Dřezy (d)- Umywalki

F

Filtrovna (F) - Filtrownia (Pomieszczenie filtracyjne)

G

Granátový skluz (s) - Zrzutnia granatów

H

Hlavni zbraň pro bačni palby - Główna broń do ostrzału bocznego

Hloubka - Głębokość

Horní - Górna

Horní patro - Górna kondygnacja/część/podłoga

Houfnic - Haubica

K

Kopule pro kulometné dvojče (K2k/M/)- Kopuła dla zdwojonego (podwójnego) karabinu maszynowego

Koupelna (K)- Łazienki

L

Lehký - Lekki

Lehký kulomet (Lk) - Lekki karabin maszynowy

M

Místnost velitele objektu (SV) - Pomieszczenie (pokój) dowódcy obiektu

Mřižové dveře - Drzwi kratowe

N

Nádrže na vodu (N/Na) - Zbiornik na wodę

Nákladni výtah (Vý) - Winda towarowa

Nářadi (Y) - Magazyn (Skład) narzędzi

Nasávání vzduchotechniky - Wloty powietrza

Naváděni paleb tvrzového dělostrělectva - Kierowanie (Naprowadzanie) ostrzałem artylerii fortu

Nouzowý výlez (H) - Wyjście awaryjne (zapasowe)

O

Ochrana - Ochrona

Ochrana blizkého okoli - Ochrona bliskich okolic

Ochrana střílen - Ochrona (Obrona) strzelnicy

Ochranný příkop (O) - Rów diamentowy /głębokość 3m/

P

Palba do předpoli - Strzelająca na przedpole

Pancéřova kopule pro dvojče těžkým kulometem (K2k/M/) - Pancerna kopuła (dzwon) dla zdwojonego (podwójnego) ciężkiego karabinu maszynowego

Pancéřové dveře - Pancerne drzwi.

Pancéřové zvony pro lehký kulomet (ZlK) Pancerna kopuła (dzwon) dla lekkiego karabinu maszynowego

Patro - Kondygnacja/część/podłoga

Periskop (p) - Peryskop

Pomocná zbraň, obrana okoli objektu - Pomocna (Pomocnicza) broń obrony okolic obiektu

Pozemní telegraf (Pt/Tz) - Telegraf ziemny

Pozorovaci zvon (Zp/Zn) - Kopuła (Dzwon) obserwacyjna

Pozorováni - Obserwacja

Pro dvojče těžkým kulometem(2k/M/) - Zdwojony (podwójny) ciężki karabinu maszynowego

Protiplynová předsíň (SAS) - Śluza przeciwgazowa

Protitankový kanon (d4/L1)- Działo (Armata) przeciwpancerne

Protitankový kanon spřaženého s těžkým kulometem (d4-k/d4-tk) - Działo (Armata) przeciwpancerne sprzężone z ciężkim karabinem maszynowym

R

Radiostanice - Radiostacja (Radiostacje)

Ručni kulomet (Rk/N) - Ręczny karabin maszynowy

S

Sklad - Magazyn (Skład)

Sklad kulometně munice (Mk/SMk) -  Magazyn (Skład) amunicji do karabinów maszynowych

Sklad munice pro kanón (Md4) - Magazyn (Skład) amunicji do armaty przeciwpancernej

Sklad ručnich granátů (Gr/gr) - Magazyn (Skład) granatów ręcznych

Sklad paliva a maziva (Pm) - Magazyn (Skład) paliwa i smarów

Skladiště proviantu (P) - Magazyn (Skład) prowiantu

Střelecká místnost (S) - Izba bojowa

Střílna - Strzelnica

Střílna lehkého kulometu (Lk) - Strzelnica lekkiego karabinu maszynowego

Střílna protitankového kanóu spřaženého s těžkým kulometem (d4-k/d4-tk) - Strzelnica działa (armaty) przeciwpancernego ze sprzężonym ciężkim karabinem maszynowym

Střílna na obranu vstupu (r) - Strzelnica (Stanowisko) obrony wejścia

T

Telefon (T) - Telefon

Těžký - Ciężki

Těžký kulomet (Tk) - Ciężki karabin maszynowy

Toalety WC - Toalety

U

Ubikace (U) - Kwatera (Pokój)

Ubikace důstojníků (Ud) - Kwatery oficerów

Ubikace mužstva (Um) - Kwatery drużyn(żołnierskie)

Ubikace poddůstojníků (Up) - Kwatery podoficerów

Ubikace pozorvatelů (Udd) - Kwatery obserwatorów

Umývárny - Umywalnie

V

Vodní čerpadlo (C) - Pompa wodna

Výduchy vzduchotechniky - Wyloty powietrza

Z

Zvon - Kopuła (Dzwon)

Zvon s lehkým kulometem (ZlK) - Kopuła (Dzwon) z lekkim karabinem maszynowym

Ž

Žebřik (Ž) - Drabina

Wszelkie materiały, informacje, słowniki, zdjęcia, pliki, rysunki, mapy które dostępne są
na moim blogu https://hi-storyzone.blogspot.com/ nie mogą być wykorzystywane w całości lub w częściach bez pisemnej zgody właściciela bloga.

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Znaczek - logo bloga

          Witam Was

           Na początku chciałbym Was przeprosić, że moje wpisy były nieregularne ale było to związane ze zmianami jakie mieliśmy z Żoną zarówno w życiu prywatnym jak i zawodowym.

       Ten krótki wpis który dziś umieszczam będzie związany z tym, że od dzisiaj, zaczyna funkcjonować znak graficzny mojego bloga który wiązać się będzie z wpisami jak również staje się moim znakiem rozpoznawczym. 

          Znak graficzny będzie zarówno w wersji kolorowej oraz w wersji biel-czerń. Mam nadzieję, że przypadnie Wam on do gustu ale jak to mówią o gustach się nie dyskutuje. A pytanie czemu zrobiłem w dwóch wersjach to moja tajemnica o której się kiedyś dowiecie.

        

           Pozdrawiam Was

.

Wszelkie materiały, informacje, słowniki, zdjęcia, pliki, rysunki, mapy które dostępne są
na moim blogu https://hi-storyzone.blogspot.com/ nie mogą być wykorzystywane w całości lub w częściach bez pisemnej zgody właściciela bloga.

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wieża spadochronowa w Katowicach.

Hej.

   Podczas przejeżdżania przez Katowice postanowiłem odwiedzić jedno z charakterystycznych miejsc jakim jest Wieża Spadochronowa mieszcząca się w parku im. Tadeusza Kościuszki której obrona w początkowych dniach września 1939 r. stała się legendą.

Może zacznę od historii budowy wież w Polsce w okresie miedzywojennym (1918-1939)

Pomysłodawcą i konstruktorem wież spadochronowych był inż. Jerzy Koziołek z Chorzowa. Jego pierwsza wieża jaką wybudował miała wysokość 28 m. do skoków na wysokości 20 m., wybudowana w sierpniu 1936 r. Do września 1939 r. na terenach ówczesnej Polski wybudowano 17 wież spadochronowych.
     Do czego służyła czym była?

Wieża spadochronowa była kolejnym etapem w szkoleniu przyszłych spadochroniarzy. Umożliwiała ona wykonywanie skoków z autentyczną uprzężą spadochronową (dla niezorientowanych uprząż to te pasy od plecaka w którym mieścił się spadochron) gdzie sama czasza spadochronu (dla niezorientowanych to białe płótno które często widzimy na filmach lub zdjęciach przypominające otwarty parasol) była już atrapą, otwartą na stałe i utrzymywana w tym stanie przez metalową obręcz. Spadochron był podwieszony na jednym końcu liny która przechodziła przez bloczki. Na drugim końcu liny były odpowiednie obciążniki, które powodowały że skoczek poruszał się w dół z prędkością około 4m/s.

     Sam wygląd wieży pokaże Wam na zdjęciach by bardziej uzmysłowić jak ona wyglądała.

 

    Jaki był cel skoków z wież?

     Przyzwyczajenie skoczka do wysokości oraz do tego że musi skoczyć ze znacznej wysokości w dół. Ze wspomnień skoczków wyłania się obraz, że pierwszy skok była najbardziej stresujący oraz pozwalał oswoić się z myślą skoku z dużej wysokości w "nieznane" oraz pozwalał nabyć przekonania że skok z dużej wysokości może być bezpieczny. Kolejne skoki powodowały już wyćwiczenia techniki samego skoku i lądowania na ziemi.

Budowa Wieży Spadochronowej w Katowicach.

Wieża została wybudowana w 1937 r. z inicjatywy LOPP (Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej) a projekt wykonano w Biurze Technicznym Budowy Mostów w Chorzowie Była najwyższą wieżą spadochronową wybudowaną w Polsce i liczyła 50 m wysokości. Na samym szczycie znajdowała się platforma z której wykonywano skoki. Na około platformy zainstalowana była balustrada z dzrwiczkami. Balustrada była ruchoma, w taki sposób skok można było by dostosować do kierunku wiatru.

      Sama jej budowa  przebiegała z trudnościami. Nie tylko problemem  dla LOPP-u było zebranie funduszy na ukończenie jej budowy, ale także sprzeciwy właścicieli (koncern Hohenlohe) kopalni Wujek których pola wydobywcze węgla znajdowały się pod parkiem na którym stała wieża. Właściciele kopalni obawiali się, że przez wydobycie węgla i powstały w ten skutek szkody górnicze mogą naruszyć konstrukcję wieży dlatego jeszcze przed budową chcieli się zabezpieczyć przez ewentualnymi stratami materialnymi czy ofiarami ludzkimi.

Ciekawostką w budowie jest to że oprócz schodów na szczyt, wieża posiadała również elektryczną dwuosobową windę.

      Wieża w czasie II Wojny Światowej była owiana legendą.

Budowla ta ma swój epizod w czasie kampanii wrześniowej i rozpoczyna się pod koniec sierpnia 1939 r. W związku z tym że wieża ze względu na swoją wysokość była odpowiednim miejscem na usytuowanie posterunku obserwacyjno-meldunkowego (podobne punkty znajdowały w tzw. drapaczu chmur przy ul. Żwirki i Wigury oraz na Domu Powstańca w pobliżu placu Wolności).  Celem tworzenia tych punktów była obserwacja przestrzeni powietrznej oraz identyfikacja nadlatujących obiektów latających (samoloty).  Służbę w tych punktach pełnili harcerze, dlatego pod koniec sierpnia 1939 r. władze harcerskie zarządziły powrót wszystkich drużyn (z wycieczek, obozów, kolonii) do miejsc zamieszkania. Harcerze z Katowic zajęli się organizowaniem m.in opieki nad dziećmi, pomocy dla mieszkańców z terenów przygranicznych którzy przed obawą wybuchu wojny zaczęli napływać do miasta, pracowali w punktach informacyjnych, czy w punktach łączności telefonicznej a także jak już wspomniałem obsadzali posterunki obserwacyjno-meldunkowe. 2 września 1939 r. Polskie Władze Wojskowe zarządziły ewakuację miasta. Rozkaz ten również dotyczył załóg posterunków obserwacyjno-meldunkowych. Na ranem 3 września 1939 r. harcerze z punktu na wieży spadochronowej zaczęli likwidować swój posterunek. Władze nad miastem zaczęli przejmować członkowie Komend Powstańców Śląskich, którzy kategorycznie odmówili wycofania się z Katowic bez walki i zaczęli tworzyć jednostki samoobrony do których zaczęli napływać harcerze i tutaj, pojawiają się zbieżności (które kiedyś może uda się rozwiązać) przez kogo wieża spadochronowa w Katowicach była ponownie obsadzona i broniona.

Według naocznych świadków wieża spadochronowa została ponownie obsadzona przez harcerzy ale także pojawiają się informację świadków że w/w wieże obsadzali gimnazjaliści, byli powstańcy powstań śląskich, wojskowi czy cywile. Mieli oni do dyspozycji broń w postaci pistoletów, granatów czy ręcznych karabinów maszynowych.
Już przed południem 3 września południowe dzielnice Katowic zaczęły być zajmowane przez oddziały niemieckie. Dalszą ich drogę przez miasto wstrzymał kapitan Paweł Staszkiewicz z 3 batalionu 201 pułku piechoty przy pomocy kompani kolarzy(100 osób), a także ochotników, byłych powstańców śląskich, harcerzy pod dowództwem Nikodema Renca. Jednostki te obsadziły południowy skraj parku w którym znajdowała się wieża. Nad ranem 4 września gdy Niemcy przełamali ich obronę, mieli już prawie otwartą dalszą drogę na której stała wieża. Obrońcy zaczęli ostrzeliwać Niemców a ci zaczęli odpowiadać im ogniem z karabinów maszynowych a także z broni pokładowej przelatujących samolotów. Opór Polaków na wieży zakończył się wraz z ogniem armat które ściągnęli Niemcy aby stłumić opór obrońców.

      Do dzisiaj nie wiadomo co się stało z ciałami zabitych czy rannych obrońców. Według naocznych świadków, po przełamaniu obrony przez Niemców, ciała zabitych i rannych harcerzy, Niemcy zrzucali z pomostu wieży z wysokości 50 m. Ciała zamordowanych harcerzy znajdują się w zbiorowej mogile na cmentarzu komunalnym w Katowicach przy ul. Panewnickiej

Do dzisiaj toczą się dyskusję na ten temat obrony wieży spadochronowej w Katowicach.

W latach 40 decyzją okupanta niemieckiego wieża została całkowicie rozebrana a jej elementy przetopione w hucie.

      Powojenne losy.

Po II wojnie światowej w latach 50, wieża spadochronowa została odbudowana ale już liczyła tylko 35 m. wysokości (przed wojną miała 50 m) i były przez krótki okres czasu przeprowadzone na niej ćwiczenia spadochronowe ale jak podają niektóre przekazy zaprzestano ich po protestach mieszkańców co miało prawdopodobnie wpływ  po tragicznych wspomnieniach z czasów wojny.

Współcześnie u stóp wieży spadochronowej znajduje się Pomnik Bohaterów z obeliskiem na którym widnieje napis: "Wieczna cześć i chwała bohaterskim harcerzom, którzy swoje młode życie oddali ojczyźnie w walce z najeźdźca hitlerowskim we wrześniu 1939 roku".

      Przez miasto Katowice biegnie wytyczony "Szlak Wieży Spadochronowej" prowadzący przez wszystkie ważniejsze punkty obrony miasta w 1939.

       Miłą ciekawostką związaną z wieżami spadochronowymi jest to, że w okresie II wojny światowej Polacy którzy przedostali się do Wielkiej Brytanii zaczęli tam stawiać pierwsze wieże spadochronowe na których to ćwiczyli Polscy "Cichociemni" a także żołnierze z Samodzielnej Brygady Spadochronowej pod dowództwem gen. Stanisława Sosabowskiego którzy wzięli udział w operacji "Market Garden" w Holandii w 1944 r.

       Pamiętajcie !!! będąc w Katowicach idźcie do Parku im. Tadeusza Kościuszki pod obecną wieżę spadochronową zobaczcie ją zarówno pod względem eksponatu historii architektury a także jako niemego świadka tamtych tragicznych wydarzeń jakim była wojna podczas której tak wielu zginęło synów i córek ukochanej ojczyzny.

       Dołączam mapkę najbliżej okolicy parku w którym stoi wieża aby umożliwić Wam dojście do niej. Dla zmotoryzowanych najlepiej zaparkować od strony ul. Kościuszki na obrzeżach parku są tam parkingi czasami może się zdarzyć problem ze znalezieniem miejsca do parkowania.
     Dla poruszających się pieszo znajdują się tam przystanki które umożliwią wam dotarcie na miejsce.

1. Mapa - Źródło Google Maps

Wszelkie materiały, informacje, słowniki, zdjęcia, pliki, rysunki, mapy które dostępne są
na moim blogu https://hi-storyzone.blogspot.com/ nie mogą być wykorzystywane w całości lub w częściach bez pisemnej zgody właściciela bloga.

Wszelkie prawa zastrzeżone.